{"id":5118,"date":"2022-09-28T19:46:01","date_gmt":"2022-09-28T18:46:01","guid":{"rendered":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/?p=5118"},"modified":"2022-09-28T19:46:01","modified_gmt":"2022-09-28T18:46:01","slug":"swiatowy-dzien-swiadomosci-strat-i-marnowania-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/?p=5118","title":{"rendered":"\u015aWIATOWY DZIE\u0143 \u015aWIADOMO\u015aCI STRAT I MARNOWANIA \u017bYWNO\u015aCI"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/h2>\n

Zmie\u0144 spos\u00f3b my\u015blenia, nie marnuj jedzenia<\/strong><\/h2>\n

29 wrze\u015bnia obchodzimy \u015awiatowy Dzie\u0144 \u015awiadomo\u015bci Strat i Marnowania \u017bywno\u015bci ustanowiony przez ONZ w 2019 r. Marnowanie \u017cywno\u015bci to rosn\u0105cy globalny problem, kt\u00f3remu stara si\u0119 przeciwdzia\u0142a\u0107 Caritas w Polsce, prowadz\u0105c z partnerami kampani\u0119 u\u015bwiadamiaj\u0105c\u0105 oraz zach\u0119caj\u0105c sklepy spo\u017cywcze, hurtownie i magazyny do w\u0142\u0105czania si\u0119 w program Spi\u017carnia Caritas.<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdego dnia na \u015bwiecie w \u015bmietnikach l\u0105duje zmarnowana \u017cywno\u015b\u0107, do produkcji kt\u00f3rej trzeba by\u0142o wykorzysta\u0107 okre\u015blone ilo\u015bci wody i energii i kt\u00f3ra generuje ogromne ilo\u015bci CO2<\/sub>. Problem jest tak powa\u017cny, \u017ce domaga si\u0119 szeroko zakrojonych kampanii u\u015bwiadamiaj\u0105cych oraz konkretnych rozwi\u0105za\u0144. W naszym kraju podejmuje si\u0119 ich m.in. Caritas, maj\u0105c na uwadze nie tylko aspekt \u015brodowiskowy, ale tak\u017ce aspekt ub\u00f3stwa.<\/p>\n

Marnowanie problemem etycznym \"\"
\n<\/strong><\/p>\n

Liczby s\u0105 przera\u017caj\u0105ce \u2013 rocznie marnowanych jest na \u015bwiecie 1,3 miliarda ton \u017cywno\u015bci zdatnej do spo\u017cycia (to jedna trzecia \u017cywno\u015bci wyprodukowanej), podczas gdy 868 milion\u00f3w ludzi cierpi g\u0142\u00f3d. Zmarnowana \u017cywno\u015b\u0107 pozwoli\u0142aby nakarmi\u0107 a\u017c 2 mld os\u00f3b<\/strong>. Gdyby\u015bmy zatem przekazali tylko po\u0142ow\u0119 marnowanej \u017cywno\u015bci potrzebuj\u0105cym, zlikwidowaliby\u015bmy problem g\u0142odu na \u015bwiecie. Jak zauwa\u017ca papie\u017c Franciszek, problem nabiera g\u0142\u0119bokiego wymiaru etycznego i moralnego, dlatego obni\u017cenie o po\u0142ow\u0119 skali marnotrawstwa \u017cywno\u015bci do roku 2030 znalaz\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d 17 najwa\u017cniejszych Cel\u00f3w Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju wyznaczonych przez ONZ. Podj\u0119te dzia\u0142ania zmierzaj\u0105 z jednej strony do wprowadzenia regulacji prawnych ograniczaj\u0105cych marnowanie \u017cywno\u015bci, z drugiej za\u015b do szerokiej\u00a0 promocji postaw spo\u0142ecznych i konsumenckich w duchu zero waste.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"Jak dzia\u0142a Spi\u017carnia Caritas<\/strong><\/p>\n

W wyznaczone przez ONZ cele wpisuj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ania Caritas Polska, kt\u00f3ra od lat organizuje kampanie maj\u0105ce na celu przeciwdzia\u0142anie marnowaniu \u017cywno\u015bci oraz pokazuj\u0105ce, jak by\u0107 odpowiedzialnym za \u015brodowisko. Korzysta te\u017c z ju\u017c wprowadzonych regulacji prawnych dotycz\u0105cych wielkopowierzchniowych sklep\u00f3w i hurtowni prowadz\u0105c razem z Caritas diecezjalnymi og\u00f3lnopolski program Spi\u017carnia Caritas.<\/p>\n

Program polega na odbieraniu i dystrybucji pe\u0142nowarto\u015bciowych produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych wycofanych ze sprzeda\u017cy. G\u0142\u00f3wnie s\u0105 to produkty ch\u0142odnicze z kr\u00f3tkim terminem przydatno\u015bci do spo\u017cycia, w tym mi\u0119so, ryby i nabia\u0142, pieczywo oraz warzywa i owoce. Wykorzystywana jest tak\u017ce \u017cywno\u015b\u0107 o przed\u0142u\u017conym terminie wa\u017cno\u015bci, pochodz\u0105ca z cyklicznych, og\u00f3lnopolskich zbi\u00f3rek organizowanych w sklepach przez Caritas w ramach akcji Tak! Pomagam. Sprawne funkcjonowanie programu jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki wolontariuszom, kt\u00f3rzy odbieraj\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 ze sklep\u00f3w i hurtowni, z kt\u00f3rymi Caritas nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Zwykle na odbi\u00f3r i przekazanie \u017cywno\u015bci maj\u0105 oni tylko dob\u0119. W tym czasie musz\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 posortowa\u0107, przepakowa\u0107 w paczki i rozda\u0107 potrzebuj\u0105cym albo przekaza\u0107 j\u0105 do jad\u0142odajni, punkt\u00f3w wydawania \u017cywno\u015bci i o\u015brodk\u00f3w pomocy, gdzie zostan\u0105 ugotowane z nich posi\u0142ki.<\/p>\n

\u2014 W praktyce realizacja programu wymaga wcze\u015bniejszego zaplanowania dzia\u0142a\u0144, pozyskania kontakt\u00f3w do poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b i sprawnej organizacji. Logistyka odbioru i dystrybucji wi\u0105\u017ce si\u0119 ze sta\u0142ym zaanga\u017cowaniem w godzinach wieczornych, wykorzystaniem samochod\u00f3w, ch\u0142odni do przechowywania produkt\u00f3w spo\u017cywczych oraz specjalistycznych miejsc wydawania \u017cywno\u015bci, gdzie mo\u017cna gotowa\u0107 np. gor\u0105ce posi\u0142ki <\/em>\u2014 m\u00f3wi Magdalena Masiak, koordynator programu Spi\u017carnia Caritas.<\/p>\n

Ratowanie \u017cywno\u015bci w liczbach \"\"
\n<\/strong><\/p>\n

W minionym roku program Spi\u017carni Caritas realizowany by\u0142 przez 45 Caritas diecezjalnych i organizacji po\u017cytku publicznego, w kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142o 1600 wolontariuszy. Cykliczne wsparcie \u017cywno\u015bciowe w postaci paczek i posi\u0142k\u00f3w uzyska\u0142o ponad 60 000 os\u00f3b<\/strong>. W\u015br\u00f3d beneficjent\u00f3w s\u0105 seniorzy, osoby mieszkaj\u0105ce samodzielnie, bezdomni i rodziny, kt\u00f3rych doch\u00f3d miesi\u0119czny jest bardzo niski. Program Spi\u017carnia Caritas w ubieg\u0142ym roku realizowany by\u0142 w ok. 1350 sklepach oraz 18 hurtowniach i 22 magazynach r\u00f3\u017cnych sieci. W 2021 roku sprzedawcy przekazali w sumie ponad 7 tys. ton<\/strong> \u017cywno\u015bci o warto\u015bci ponad 88 mln z\u0142<\/strong>.<\/p>\n

Partnerami programu Spi\u017carni Caritas s\u0105 sieci sklep\u00f3w Jeronimo Martins (Biedronka), Carrefour, Kaufland, Aldi, Eurocash, Schiver i Rella (Bi1, Auchan), Netto, SPAR, Lidl oraz Selgros. Partnerzy realizuj\u0105 razem z Caritas kampanie edukacyjne i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 zgodnie z Ustaw\u0105 o przeciwdzia\u0142aniu marnowaniu \u017cywno\u015bci, kt\u00f3ra zosta\u0142a wprowadzona w lipcu 2019 roku.<\/p>\n

\"\"To wci\u0105\u017c za ma\u0142o<\/strong><\/p>\n

Z bada\u0144 przeprowadzonych w ramach PROM (Program Racjonalizacji i Ograniczenia Marnotrawstwa \u017bywno\u015bci) wynika, \u017ce rocznie w handlu marnowanych jest w Polsce niemal<\/strong> 337 tys. ton <\/strong>\u017cywno\u015bci. Z kolei wed\u0142ug informacji G\u0142\u00f3wnego Inspektora Ochrony \u015arodowiska w 2020 r. w ramach ustawy o przeciwdzia\u0142aniu marnowaniu \u017cywno\u015bci organizacje pozarz\u0105dowe (w tym tak\u017ce Caritas) dosta\u0142y od sprzedawc\u00f3w w sumie nieco ponad 18,5 tys. ton<\/strong> produkt\u00f3w spo\u017cywczych.<\/p>\n

\u2013 To oznacza, \u017ce w ubieg\u0142ym roku organizacje te otrzyma\u0142y ok. 5,5% \u017cywno\u015bci marnowanej w handlu i ok. 0,4% ca\u0142ej \u017cywno\u015bci marnowanej w Polsce (blisko 5 mln ton). To wci\u0105\u017c za ma\u0142o w stosunku do potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci pomocowych, jakie mamy. Dane te wyra\u017anie pokazuj\u0105, \u017ce przepisy maj\u0105ce zapobiega\u0107 marnowaniu \u017cywno\u015bci powinny obj\u0105\u0107 znacznie wi\u0119cej beneficjent\u00f3w i dotyczy\u0107 szerszego kr\u0119gu sprzedawc\u00f3w \u017cywno\u015bci<\/em> \u2013 podkre\u015bla Magdalena Masiak.<\/p>\n

Zach\u0119ta do zmian \"\"
\n<\/strong><\/p>\n

Produkcja \u017cywno\u015bci stanowi obci\u0105\u017cenie dla \u015brodowiska poprzez zu\u017cycie wody i energii, ale tak\u017ce przez emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych. Ponad 20% emitowanych gaz\u00f3w cieplarnianych pochodzi z produkcji, przetwarzania oraz transportu \u017cywno\u015bci. Przy czym odpady \u017cywno\u015bciowe odpowiadaj\u0105 za oko\u0142o 8-10% \u015bwiatowej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. A trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce powstaj\u0105cy w czasie psucia si\u0119 \u017cywno\u015bci metan jest prawie dwudziestokrotnie bardziej niebezpieczny ni\u017c CO2<\/sub>.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie, jak wynika z raportu Capgemini Polska \u201eFood Waste Report 2022\u201d, konsumenci s\u0105 coraz bardziej \u015bwiadomi problemu i ch\u0119tni do zmian. Jeszcze niedawno, bo przed pandemi\u0105, jedynie 33% badanych wiedzia\u0142o o zagro\u017ceniach wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z marnotrawstwem \u017cywno\u015bci, a dzi\u015b to a\u017c 72%! Ponadto 62% konsument\u00f3w twierdzi, \u017ce zdaje sobie spraw\u0119 z tzw. towarzysz\u0105cego marnotrawstwa zasob\u00f3w w produkcji \u017cywno\u015bci. Motorem, kt\u00f3ry te zmiany nap\u0119dza, jest z jednej strony domowa ekonomia, kt\u00f3ra sk\u0142ania ludzi do oszcz\u0119dno\u015bci, a z drugiej \u015bwiadomo\u015b\u0107 skali problemu. Temu drugiemu s\u0142u\u017c\u0105 niew\u0105tpliwie akcje i kampanie organizowane przez Caritas Polska i sieci handlowe. Wspierane s\u0105 one oryginaln\u0105 grafik\u0105 i no\u015bnymi has\u0142ami zach\u0119caj\u0105c do rozwa\u017cnego kupowania produkt\u00f3w spo\u017cywczych i odpowiedzialnego gospodarowania zakupion\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

Materia\u0142 opracowano na podstawie: wynik\u00f3w bada\u0144 IO\u015a-PIB i SGGW w ramach projektu PROM, raport\u00f3w Capgemini, IO\u015a, NIK i Polskiego Instytutu Ekonomicznego<\/em><\/pre>\n
 <\/p>\n
Wi\u0119cej o problemie marnowania \u017cywno\u015bci:<\/strong><\/p>\n
Strona programu Spi\u017carnia Caritas<\/p>\n
http:\/\/caritas.pl\/projekty\/spizarnia-caritas\/<\/a><\/p>\n
 <\/p>\n
Strona laudatosi.caritas.pl<\/p>\n
http:\/\/laudatosi.caritas.pl\/pobierz\/#opracowanie2<\/a><\/p>\n
http:\/\/laudatosi.caritas.pl\/do-pobrania\/zdrowe-przepisy-na-caly-rok-darmowy-e-book\/<\/a><\/p>\n
http:\/\/laudatosi.caritas.pl\/aktualnosci\/kuchenne-zero-waste-pomysly\/<\/a><\/p>\n
 <\/p>\n
Kwartalniki \u201eCaritas\u201d<\/p>\n
http:\/\/caritas.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/caritas-3-2022-205×285-final-m.pdf<\/a><\/p>\n
http:\/\/caritas.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kwartalnik-3-2021-eco.pdf<\/a><\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
...<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5119,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5118"}],"collection":[{"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5118"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5135,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5118\/revisions\/5135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5119"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/caritas.diecezja.wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}